Phong Lan

tin tức

Cách trồng và chăm sóc lan Cattleya









Phong lan Cattleya được mệnh danh là nữ hoàng của loài hoa lan, bởi hoa lan Cattleya là tổng hợp của cả hương và sắc làm say lòng người yêu hoa. Cattleya khá phong phú về màu sắc như: hồng, tím, trắng, cam, vàng,…

Lan Cattleya là một trong những giống lan đẹp nhất trong họ Orchidaceae với rất nhiều loài xuất phát từ Châu Mỹ, ước tính khoảng 65 loài. Đây là loài lan có nhiều giống nhất trong họ lan, hoa có kích thước lớn, bề rộng khoảng 15-20cm.

Ở Việt Nam Cattleya rất rộng không chỉ bao gồm Cattleya nguyên thủy, giống Laelia, các Cattleya cùng giống mà còn dùng cho cả các Cattleya lai. Xét về phương diện thương mại có thể chia 2 nhóm sau:

+ Nhóm Cattleya một lá: thường là giả hành mang một lá duy nhất ở đỉnh, một số trường thì giả hành thì cũng có thể mang 2 lá. Đây là nhóm có hoa cô đọc, hoa to và thường rất đẹp. Nếu chăm sóc ở điều kiện tốt nhất thì lan này cũng có thể chia ra 3 hoa 1 lúc với những cành hoa to tròn và rất đẹp.

+ Nhóm Cattleya 2 lá: Nhóm này thì giả hành thường mang ở đỉnh hai la, với những loài cá biệt có thể lên đến 3 lá. Đây là nhóm Cattleya một lá có hoa chùm rất đẹp, những cánh hoa bé xinh tạo thành chùm với hương sắc không kém những bông to. Trong điều kiện chăm sóc tốt thì một chùm hoa lên đến 12 hoa.

Hoa lan Cattleya có hoa đẹp nhưng lại chóng tàn, ví dụ Cattleya Mantini thời gian nở hoa chỉ trong 1 tuần lễ. Với những loài khác thuộc giống này thì thời gian nở hoa khoảng nửa tháng, một số loài cá biệt thì khoảng 3 tuần lễ.


Cattleya là một trong những giống đa thân, cây mang rất nhiều giả hành có thể dự trữ nước và chất dinh dưỡng. Còn về cách chăm sóc thì cần lưu ý những điểm sau:

1. Nhiệt độ, độ ẩm và lượng nước tưới 
Giống lan này có thể chịu được ở cả vùng nóng và cả những vùng ôn đới, đặc biệt đây là giống lan rất hợp với khí hậu cũng như thời tiết khí hậu Việt Nam. Giống lan này phát triển tốt nhất ở không khí mát và ẩm, nhiệt độ lý tưởng của loài lan này là 21 độ C vào ban ngày và 16 độ C vào ban đêm. Vùng thích hợp nhất để trồng lan này là Bảo Lộc. Đặc biệt, loài lan này có thể sống được ở vùng có nhiệt độ cao hơn nhiệt độ lý tưởng khoảng 8 độ C vào ban ngày và 5 độ C vào ban đêm, và đây là nhiệt độ bình thường ở khu vực phía Nam.

Ẩm độ cần thiết cho sự phát triển của lan đó là 40-70%, bạn cần phải tưới nước thường xuyên để giữ ẩm cho lan. Nhưng loài lan này có giả hành mập có thể dự trữ nước tốt nên bạn cũng phải chú ý khi tưới nước cho cây. Bạn không nên tưới quá nhiều nước sẽ dẫn đến ngập úng cây, tươi nhỏ giọt được xem là phương pháp hữu hiệu nhất.

Ở khu vực TPHCM, mùa mưa tưới nước 1 lần/ ngày vào lúc 10 giờ sáng, mùa nắng thì tưới 2 lần/ ngày lúc 9 giờ sáng và 10 giờ tối.


2. Ánh sáng
Cattleya có nhiều loại khác nhau và độ che sáng cũng tùy thuộc vào từng loại. Mức độ che sáng từ 12.000 - 20.000 1m/m2 có thể áp dụng cho nhiều loài lan.

Bạn có thể làm giàn che bằng tôn nhựa sẽ vô cùng hữu hiệu, lưu ý các cây lan cũng không nên treo sát nhau, khoảng cách tốt nhất là khoảng 15 -20cm. Sở dĩ như vậy là nhằm cho cây đủ ánh sáng và không khí cũng như ngăn chặn sự xuất hiện của các loài ốc sên gây hại cho lan.

Nếu không có giàn che thì bạn có thể trồng trực tiếp ở ngoài ánh sáng với điều kiện là các cây được trồng từ nhỏ ở các chậu, chậu phải đặt sát nhau, khi hậu cần phải mát và ẩm. Bạn cũng nên lưu ý quan sát nếu thấy cây có màu vàng, cây thấp lùn, rất cứng đó là dấu hiệu của cây bị thừa sáng. Còn nếu cây chậm ra hoa, cây thường gục xuống thì có nghĩa là cây bị thiếu sáng.


3. Bón phân 
Bón phân là hình thức cung cấp chất dinh dưỡng để cây sinh trưởng phát triển tốt và ra hoa đẹp. Đối với lan lan phục sinh như Cattleya thì bón phân bằng phương pháp phun sương lên toàn bộ cây là tốt nhất. Nếu số lượng lan ít thì cách tốt nhấ để bón phân chính là phương pháp nhúng phân ngập là tốt nhất.

Bạn sử dụng loại phân vô cơ để bón cho lan như: loại 30:10:10 tưới 1-2 lần/ tuần, nồng độ 1 muỗng cà phê trong 4 lít nước. Khi giả hành chớm nụ hoa thì bạn bón phân 10:20:20 với nồng độ và chu kỳ như trên.

Ngoài ra, bạn có thể dùng hỗn hợp phân hữu cơ và vô cơ loãng sẽ rất tốt cho sự sinh trưởng và phát triển của lan. Trong suốt quá trình tăng trưởng 1 tháng bạn nên bón phân 10:20:30 để cho cây cứng cáp trước khi bước vào mùa nghỉ vào tháng 4 thì ngưng tươi phân hoàn toàn.

4. Mùa nghỉ của lan
Với điều kiện khí hậu ở Việt Nam thì lan Cattleya thường nghỉ 1 tháng, ở các tỉnh phía Nam thì khoảng tháng 4, còn các tỉnh miền Bắc thì trong tháng 1. Còn những tỉnh bắt đầu từ Thuận Hải đến Thừa Thiên Huế thì mùa nghỉ bắt đầu trong tháng 8.

Trong mùa nghỉ lan không đòi hỏi chất dinh dưỡng hay nước tưới, nên bạn chỉ cần duy trì độ ẩm với lượng nước tưới 1 lần/ ngày. Nên tăng độ che sáng 10% , giảm nhiệt độ cho mùa nghỉ càng nhiều càng tốt.


5. Thay chậu và nhân giống

+ Thay chậu
Sau khoảng thời gian 2 năm thì bạn nên thay chậu 1 lần, hoặc khi thấy giả hành bắt đầu mọc ra khỏi mép chật thì bạn nên thay chậu cho lan.

Công việc thay chậu tốt nhất nên thực hiện vào đầu mùa mưa thì cây sẽ sinh trưởng và phát triển tốt. Bạn nên ngâm chậu vào một chậu nước có pha thuốc ngừa rêu khoảng 1 giờ để tróc hết rêu. Sau đó, bạn dùng kéo khử trùng để cắt bỏ những rễ thối và những rễ quá dài, chỉ nên chừa lại khoảng 10cm mà thôi.

Bạn tiến hành cột cât lan chặt vào chậu mới và đặt chậu vào chỗ mát cho đến khi ra rễ, lúc này bạn mới cho giá thể và đưa chậu trở về vị trí cũ. Sau khi đã thay chậu thì cây đã phun dung dịch B1 và để cây khô không tưới nước trong vòng 1 tuần và làn tưới đầu tiên là dung dịch ANA 1ppm. Lưu ý là không nên đặt giá thể vào chậu trước khi ra rễ nhé.

+ Nhân giống
Bạn có thể nhân giống bằng chiết một lúc 3 giả hành, đặc biệt Cattleya là loài có giả hành nhưng lại không có thân vì thế nếu tách chiết 3 giả hành cây sẽ phát triển rất yếu. Nếu cây bị nhiễm bệnh, mắt trên căn hành bị hư có thể không tạo thành chồi ngọn.

Có rất ít trường hợp cây lan Cattleya với bộ rễ phát triển mạnh, lá xanh tốt nhưng các mắt trên căn hành bị hư thì có một vài chồi bằng hạt gạo hình thành trên giả hành ngay phân tiếp giáp với căn hành. Với những cây như vật thì khi nuôi dưỡng sẽ rất khó, còn muốn cây ra hoa thì phải có thời gian tối thiểu là 3 năm.

Với những giống lan Cattleya quý hiếm thì có thể chiết hai tép thành 1 và để nguyên tại chỗ. Khi cây đã hình thành giả hành mới và đủ trưởng thành thì ta có thể lấy ra và đem trồng vào chậu.


6. Vấn đề sâu bệnh
Bệnh thường gặp đối với giống lan Cattleya là do các loài sâu ánh màu nâu, các loài này thường bám vào lá, giả hành và cả canh hành để hút nhựa. Không chỉ vậy mà các loài rệp còn bám vào mắt ngủ qua thời gian sẽ làm cho mắt ngủ này chết.

Ngoài ra, cánh dán và bọ trĩ cũng thường xuyên cắn phá rễ lan và thường xuất hiện ở những cá thể bằng sờ dừa, vỏ cây mục, dớn,…Để tiêu diệt chúng bạn có thể sát trùng bằng Bassa với nồng độ 1/100, nên thực hiện với chu kỳ 2 tháng/ 1 lần.

Ốc sên cũng là mối đe dọa lớn cho vườn lan của bạn, nếu vườn lan của bạn bị ẩm ướt, không những ăn hết rễ mà còn tiết ra những chất làm thối các chồi mới mọc. Để loại trừ chúng bạn trộn metandehit hay cải xà lách đặt ở góc vườn, ban đêm các loài ốc sên sẽ đến ăn, chúng ta sẽ dùng đèn pin bắt chúng.

T.H

«  1 2 3 4  »